Borstelkrab
het verleden werden we door de invoer van oesters uit verre
landen, reeds verscheidene organismen rijker in de Oosterschelde.
Denk hierbij maar aan de Japanse Zakpijp, het muiltje, de purperen
buisjesspons en het Japans bessenwier. Nu is er weer een
nieuwe immigrant.
Voor foto's over de borstelkrab,
klik hier.
Hemigrapsus penicillatus
Deze Oost-Aziatische krab, werd in maart 1994 plotseling te La
Rochelle (in de Golf van Biskaje) waargenomen. In 1995 werden
op dezelfde plaats verschillende exemplaren aangetroffen van deze
Japanse krab. In 1996 werd de soort al op diverse plaatsen langs
ongeveer 700 km kust in de Golf van Biskaje vastgesteld; van het
Franse Fromentine (nabij het eiland Noirmoutier) tot aan het Spaanse
Laredo. Op 21 april 2000 werd deze krab zelfs waargenomen in de
Oosterschelde, namelijk op de duikplaats Sas van Goes.
Deze krab, Hemigrapsus penicillatus, vertoeft over het
algemeen in havengebieden. Het oorspronkelijke leefgebied van
deze inwijkeling is Japan. Het is daar één van de meest algemene
krabbensoorten. De soort werd er voor het eerst in ca. 1829 door
Von Siebold verzameld en later door De Haan (Rijksmuseum van Natuurlijke
Historie, Leiden) in 1835 beschreven.
Explosieve verspreiding
Normaal komt deze krab enkel voor in de koude tot tropische wateren
van de Noord-West Pacifische Oceaan. Het is mogelijk dat ze via
scheepsrompen of ballast-water naar de verschillende Europese
havens werd getransporteerd. Maar meer dan waarschijnlijk is de
soort in het begin van de jaren '90 meegekomen met Aziatische
oesters die werden verscheept naar de Franse Atlantische kust.
Waar en wanneer dat precies gebeurde is niet meer te achterhalen.
Van daar uit heeft deze krabbensoort zich snel uitgebreid naar
het zuiden en noorden. Dit gaat met een snelheid van zo'n 100
km per jaar. Nu is ze dus aangekomen in Zeeland.
In Frankrijk haalt de soort dichtheden van 10-20 exemplaren per
vierkante meter. De populatie groeit dus explosief. Gelukkig lijkt
de soort zich niet uit te breiden ten koste van andere soorten.
Toch kan enig effect op de lange termijn niet worden uitgesloten.
Omdat de krab goed tegen extreme temperaturen kan en zowel in
koud als in warm water kan leven, wordt verwacht dat zij zich
zal uitbreiden naar Noord-Afrika, de Middellandse Zee, het zuidelijk
deel van de Zwarte Zee, Schotland en Noord-Scandinavië.
Door de Strandwerkgroep (van België) werd enkele jaren geleden
voorgesteld om deze krab de Nederlandstalige naam "Borstelkrab"
mee te geven. De heren Charles Fransen, L.B. Holthuis en Hans
Adema van het Nationaal Natuurhististorisch Museum Naturalis te
Nederland vinden echter dat de Nederlandse naam "Penseelkrab"
beter geschikt is.
Kenmerken van de penseelkrab
Deze kleine krab (Carapax max. 28 mm, met poten bij ongeveer
5 cm) is gemakkelijk te vangen. Je kan ze vinden door bij laag
water op zanderige of modderige plaatsen onder de stenen
te kijken. Natuurlijk kan je ze ook tijdens een duik ontdekken.
De krab is gemakkelijk te herkennen: het rugschild is ongeveer
vierkantig met aan weerszijden drie anterolaterale tanden (de
orbitale tand meegeteld), en een brede, mediaan licht concave
voorkant. De mannetjes hebben veel grotere scharen dan de
vrouwtjes en een fijne sponsachtige beharing op het scharnier
tussen de beweegbare en onbeweegbare vinger van schaar. De looppoten
zijn slank en op de zijkant bezet met stevige, korte haren. Aan
de bovenzijde is de krab groen-, bruin- of grijsachtig gekleurd.
Sommige jonge exemplaren hebben grote, witte, symmetrische vlekken
op hun pantser. De onderzijde van het lichaam is wit. Nog een
typisch kenmerk is dat de schaaruiteinden wit zijn. De maximale
breedte van het rugschild bedraagt 28 mm.
Het is niet denkbeeldig dat men de Penseelkrab met de Zuiderzeekrab
zou kunnen verwarren; er is immers enige gelijkenis. Het pantser
van de Penseelkrab is echter nog vierkantiger en de scharen zijn
veel forser.
Naamkaartje
Stam (phylum): Geleedpotigen (Arthropoda)
Onderstam (sub phylum): Kreeftachtigen (Crustacea)
Klasse (classis): Hogere kreeften (Malacostraca)
Onderklasse (sub classis): Eumalacostraca
Superorde (super ordo): Eucarida
Orde (ordo): Tienpotigen (Decapoda)
Onderorde (sub ordo): Reptantia
Infra orde (infra ordo): Brachyura
Super familie: Grapsidoidea
Familie: Grapsidae MacLeay, 1838
Onder familie (sub familie): Varuninae
Soort: Penseelkrab, Borstelkrab (Hemigrapsus penicillatus), Europese variant: Hemigrapsus takanoi.
Ivo Madder
Home | Prikbord
(forum) | Vraag info
| Biologie | Gastenboek
| Zoeken
Deze website komt het best tot
zijn recht bij een resolutie van 1280 x 1024 pixels
|
