Sponzen
De stam sponzen draagt als wetenschappelijke naam Porifera,
wat gaatjesdraager betekend.
De sponzen zijn onderverdeeld in vier klasse:
- Kalksponzen (Calcarea)
- Glassponzen (Hexactinellida)
- Hoornsponzen of kiezelsponzen (Demospongia)
- Koraalsponzen (Sclerospongia)
De klasse van de koraalsponzen wordt in de meeste boeken niet vermeld.,De
klasse van Demospongia wordt onderverdeeld in de orde Ceratosa (hoornsponzen),
Monaxonida (1-stralige kiezelnaalden) en Tetractinellida (4-stralige
kiezelnaalden).
Sponzen zijn primitieve multi-cellige dieren (metazoa).
Op het ogenblik zijn er reeds meer dan 10.000 soorten beschreven.
De meeste onder hen bevinden zich in zout water. Slechts enkele soorten
leven in zoet water.
Er zijn zelfs enkele uitzonderingen gevonden die zich ophouden in
het grondwater.
Lichaamsbouw
Sponsen bezitten geen mond en geen spijsverteringsstelsel. Ze hebben
ook geen waarneembaar zenuwstelsel.
Een spons bestaat meestal uit een verzameling cellen, die niet samengeordend
zijn tot organen of weefsels. Ze omvatten een systeem van kamers en
kanalen, die door middel van poriën met de buitenwereld in verbinding
staan. Die cellen liggen meestal in een geleiachtige massa, die wordt
ondersteund door een skelet, bestaande uit kalk- of kiezelnaalden
(= spicula). Deze spicula kunnen tot een
fijn traliewerk samengevlochten zijn. Diverse soorten bezitten dit
skelet niet maar verkrijgen hun stevigheid
door een fijnmazig netwerk van sponginevezels. (Spongine is een chemische
stof die nauw verwant
is aan zijde.)
De basisvorm van een spons is in het eenvoudigste geval een zak die
aan de
buitenkant bedekt is met afgeplatte cellen, de dekcellen, die aaneensluiten.
De inwendige holte is bekleed met kraagcellen, die voorzien zijn van
een zweephaar. Door het slaan met deze zweepharen bewerkstelligen
de kraagcellen een waterstroom die binnenkomt langs de poriën,
naar de centrale holte wordt gevoerd en door de uitstroomopening weer
naar buiten vloeit. De kraagcellen houden de voedseldeeltjes vast
en verteren ze of geven ze door aan andere cellen, die voor de vertering
zorgen. De waterstroom kan worden vertraagd of versneld door samentrekken
of uitstulpen van de poriën.
Voedsel
Het voedsel bestaat hoofdzakelijk uit plankton en organisch afval
(detritus).
The SeaMasters vzw
|
