De kieuwen van de vis

Hoe lang kun jij onder water blijven? De meeste mensen niet veel langer dan één tot twee minuten. Dan krijg je het benauwd, want je moet je adem inhouden omdat je onder water niet kunt ademhalen.

Jouw longen kunnen alleen zuurstof uit de lucht halen en niet uit het ‘gewoon’ water! Eigenlijk best jammer. Bij vissen is het net andersom. Daar zijn de kieuwen de ademhalingsorganen. De zachte waaiervormige kieuwen van een vis liggen goed beschermd achter dunne, buigzame kieuwdeksels. Deze beweegbare kieuwdeksels gaan bij het ademhalen open en dicht. Het ademhalen is eigenlijk een samenspel tussen de bek en de kieuwdeksel; als de bek dicht is, staan de kieuwdeksels open en als de kieuwdeksels gesloten zijn, staat de bek weer open.

Hoe ademt een vis?

Als een vis zijn bek opent, sluiten de kieuwdeksels en stroomt er zuurstofrijk water via de bek in de mondholte. Door de bek te sluiten en de kieuwdeksels te openen, wordt het zuurstofrijke water uit de mondholte langs de kieuwen naar buiten geperst. Op het moment dat het water langs de waaiervormige kieuwen stroomt, wordt de levensnoodzakelijke zuurstof opgenomen.
Kieuwen kunnen de vis ook helpen bij het verzamelen van voedsel. De kieuwen werken dan als een zeef om kleine waterdiertjes te vangen. Bij het ademhalen komen er immers kleine waterdiertjes mee naar binnen en blijven aan de kieuwen hangen. Met een hoestende beweging worden de voedseldiertjes die op de kieuwen blijven plakken weer naar de mondholte verplaatst en als een heerlijke hapje doorgeslikt.

Tekst: Ivo Madder

The SeaMasters vzw